Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel heeft een belangrijk deel van haar vermogen belegd in aandelen, deze beleggingen zijn wereldwijd gespreid. Als aandeelhouder kan Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel het ondernemingsbeleid beïnvloeden, bijvoorbeeld door uitoefening van haar stemrecht tijdens aandeelhoudersvergaderingen. De aandacht hiervoor is in de afgelopen jaren toegenomen, vooral na de beursschandalen rond Enron, Worldcom, Parmalat en Ahold. Aandeelhouders beseffen dat ze een duidelijk belang hebben bij een goed toezicht op de onderneming en het bestuur ervan, een helder en transparant ondernemingsbeleid en een zorgvuldige controle van de (winst)cijfers.

Wat is Corporate Governance?
Er is niet één sluitende definitie van de term corporate governance. Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel hanteert de volgende omschrijving:
corporate governance is het geheel van regels en omgangsvormen tussen het management van een onderneming, het bestuur, de aandeelhouders en overige belanghebbenden.

Het begrip corporate governance betreft dus niet alleen de rechten van een aandeelhouder, maar ook de regels rond benoeming van het management, de inspraak van werknemers en bijvoorbeeld de regels rondom overnames of fusies. De wetgeving rond corporate governance verschillen per land, maar de conclusie kan worden getrokken dat de invloed van aandeelhouders op het beleid en management van ondernemingen in de laatste decennia is toegenomen. Overheden beseffen dat goed werkende aandelenmarkten van groot belang zijn voor de economische ontwikkeling en proberen dit te stimuleren met nieuwe regels ten aanzien van transparantie en controle van ondernemingsbeleid. Deze ontwikkeling wordt ook gesteund door internationale organisaties, zoals de OECD, door de publicatie van richtlijnen ten aanzien van corporate governance.

Nederlandse Corporate Governance Code
In Nederland zijn er de afgelopen jaren verschillende stappen gezet op het terrein van corporate governance. In eerste instantie heeft de Commissie Peters in 1997 in een rapport 40 aanbevelingen gedaan ter verbetering van de bestaande regelgeving en praktijk op het gebied van corporate governance. Vervolgens hebben een aantal pensioenfondsen in 1998 de Stichting Corporate Governance Onderzoek voor Pensioenfondsen (SCGOP) opgericht, waarvan Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel ook lid is, met als doelstelling het doen van onderzoek op dit gebied. Ondanks deze initiatieven veranderde er per saldo maar weinig aan de situatie in Nederland, zo werden de aanbevelingen van de Commissie Peters bijvoorbeeld nog maar mondjesmaat uitgevoerd door ondernemingen.

Dit veranderde in 2003 met de publicatie door de Commissie Tabaksblat van “De Nederlandse corporate governance code”. In deze code zijn beginselen van deugdelijk ondernemingsbestuur en “best practice” bepalingen opgenomen. Ondernemingen kunnen niet vrijblijvend met de inhoud van de code omgaan, gezien de dreiging dat de code wordt omgezet in nationale wetgeving als de bepalingen niet worden overgenomen. Ondernemingen zullen met ingang van 2004 moeten aangeven in hoeverre ze aan de code voldoen, dan wel, indien van die regels wordt afgeweken, waarom dat wordt gedaan.

Als onderdeel van deze code wordt ook gewezen op de verantwoordelijkheid en plichten van institutionele beleggers, waaronder dus ook pensioenfondsen als Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel. Op grond van de code wordt van institutionele beleggers verwacht dat ze gebruik maken van hun rechten als aandeelhouders en dat ze periodiek rapporteren over hun beleid op dit gebied.

In dit kader heeft Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel in juni 2004 besloten dat wereldwijd gebruik zal worden gemaakt van één soort maatstaf op basis van één corporate governance standaard. Gezien de spreiding van deze beleggingen over meer dan 1000 verschillende ondernemingen wereldwijd, is het ondoenlijk om zelf al de aandeelhoudersvergaderingen bij te wonen. Derhalve is besloten om gebruik te maken van een externe partij die namens Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel stemt op deze vergaderingen (stemmen op afstand 'proxy voting') op basis van een aantal richtlijnen. Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel heeft na onderzoek gekozen voor Institutional Shareholder Services (ISS), aangezien deze partij ruimschoots ervaring heeft met proxy voting en ook in alle belangrijke markten haar diensten kan aanbieden.

Methodiek Corporate Governance Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel
In eerste instantie zal op basis van de standaard richtlijnen van ISS worden gestemd op de aandeelhoudersvergaderingen. ISS heeft heldere richtlijnen geformuleerd ten aanzien van de onderwerpen die ter sprake (kunnen) komen tijdens deze vergaderingen, zoals bijvoorbeeld:
• Financiële resultaten en accountantscontrole
• Benoeming en ontslag van management en bestuur
• Management beloning en personeelsopties
• Fusies en overnames

Meer informatie over deze dienstverlening en de methodiek van ISS is te vinden op www.issproxy.com. Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel zal uiteraard zelf toezicht blijven houden op de belangenbehartiging door ISS aan de hand van de verstrekte rapportages en indien Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel dit noodzakelijk acht, zelf gebruik maken van haar stemrecht. Met ingang van 2005 zal ISS de voorstellen en aanbevelingen van de Commissie Tabaksblat implementeren in haar richtlijnen ten behoeve van de Nederlandse beleggingen van Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel. Daarnaast zal Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel met ingang van 2005 periodiek een rapport aan deze website toevoegen waarin een overzicht wordt gegeven van het aantal vergaderingen waar is gestemd en het aantal keren dat voor en tegen de voorstellen is gestemd.

Voor details van het stemgedrag per onderneming is hierbij een speciale link naar de website van ISS opgenomen, waar specifiek voor alle deelnemingen van Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel is aangegeven of en hoe is gestemd op de aandeelhoudersvergaderingen.

Relevante links:
- Handboek corporate governance
- OECD richtlijn
- Commissie Corporate Governance